Албан ёсны хөрөг тодруулж байна
Хариуцлагын профайл · Төр засаг
Чимэдийн Сайханбилэг
Chimediin Saikhanbileg
Монгол Улсын 28 дахь Ерөнхий сайд (2014–2016)
Намтар
Чимэдийн Сайханбилэг нь Монгол Улсын 28 дахь Ерөнхий сайд юм. 1969 онд Дорнод аймгийн Баянтүмэн суманд төрсөн ⚠️ — төрсөн огноо зөрж байна: англи/герман/испани Википедиад 1969 оны 2-р сарын 17, франц Википедиад 1969 оны 1-р сарын 20 — иргэний бүртгэл буюу parliament.mn-ээр тодруулж байна.
Боловсрол: Москвагийн Хүмүүнлэгийн ухааны улсын их сургуульд түүх; МУИС-д эрх зүй; Жорж Вашингтоны их сургуулийн Хууль зүйн сургуульд LLM (2002) — түүний профессор Сьюзан Караманяны хэлснээр төрийн худалдан авалтын эрх зүйд мэргэшсэн. Улс төрд орохоосоо өмнө хуулийн фирмд ажиллаж байсан. Орос, англи хэлтэй. 1997–2002 онд Монголын Залуучуудын Холбооны ерөнхийлөгчөөр дамжин улс төрд орсон.
Замнал: УИХ-ын гишүүн (1996–2000, Сонгинохайрханы 68-р тойрог); Гэгээрлийн (Боловсролын) сайд (1998.04–1998.12.09, Ц.Элбэгдоржийн анхны Засгийн газарт); УИХ-ын гишүүн (2008–2016), 2008–2012 онд АН-ын бүлгийн дарга; Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга бөгөөд Монгол Улсын сайд (2012.08–2014.11, Н.Алтанхуягийн үед); АН-ын «Алтан гадас» фракц. Ерөнхий сайдын дараа Монголоос явсан; 2020 оны 1-р сард Amsterdam & Partners LLP (Роберт Амстердам)-ийг олон улсын өмгөөлөгчөөр авсан.
Ерөнхий сайдаар
Ерөнхий сайдаар 2014 оны 11-р сарын 21-нээс 2016 оны 7-р сарын 7 хүртэл ажилласан (1 жил 229 хоног). Ардчилсан нам. АН, МАН, Шударга ёс эвслийн «супер эвсэл»-ийн тохиролцооны дараа УИХ-аас сонгогдсон. Засгийн газрууд: Сайханбилэг I (АН–МАН–Шударга ёс эвслийн «супер эвсэл»), дараа нь МАН гарсны дараа Сайханбилэг II (АН–Шударга ёс эвсэл).
Дэд сайд нар: Ухнаагийн Хүрэлсүх (МАН), Цэрэндашийн Оюунбаатар. Түлхүүр сайд нар (2014.12-ны нэр дэвшүүлэх жагсаалт): Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Сангажав овогт Баярцогт (Сангийн сайд 2008–2012; Оюу Толгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурсан, хэлэлцэгч); Сангийн сайд Жаргалтулгын Эрдэнэбат (хожмын Ерөнхий сайд, хожим ял авсан); Хууль зүйн сайд Дамбийн Дорлигжав (Ерөнхий прокурор асан, 2010–2014); Гадаад харилцааны сайд Лүндэгийн Пүрэвсүрэн; Уул уурхайн сайд Р.Жигжид; Байгаль орчны сайд Д.Оюунхорол; М.Энхсайхан «Монгол Улсын сайд» (хожим 2019.06-нд Оюу Толгойн мөрдөн шалгалтаар баривчлагдаж, маргааш нь суллагдсан).
⚠️ Түүний бүрэн эрхийн гол үйлдэл: 2015 оны 5-р сард Rio Tinto-той Оюу Толгойн далд уурхайн хөгжил, санхүүжилтийн төлөвлөгөө («Дубайн гэрээ»)-нд гарын үсэг зурсан — хожмын мөрдөн шалгалтын төв. 2016 оны 7-р сарын парламентын сонгуульд АН сүйрсний (МАН-ын 65-ын эсрэг 9 суудал) дараа УИХ-д дахин сонгогдоогүй, Ерөнхий сайдын албанаас огцорсон; 2016.07.07-нд Ж.Эрдэнэбат залгамжилсан.
Гэр бүл
Эхнэр: О.Байгал (англи Википедиагийн мэдээллийн хайрцаг). Гурван хүүхэдтэй (нэрс тодроогүй — ⚠️). Эцэг эх, ах дүүс судлагдсан эх сурвалжид тодроогүй. Түүний гэр бүл судлагдсан хувьчлал, лиценз, томилгооны түүхэнд гарч ирээгүй (сөрөг дүгнэлт).
Бизнес
⚠️ Баримтжсан (мэдээлэлд суурилсан): 2021 оны 10-р сарын Pandora Papers-д нэр нь дурдсан — ICIJ-тэй холбоотой мэдээлэл түүнтэй холбоотой оффшор хөрөнгийг тогтоосон («Зөвлөлтийн маягийн авлига аль нэг намд хамаарахгүй» гэж хүрээлсэн). Оффшор компани ашиглах нь өөрөө хууль бус биш; ямар компани, дүн, хууль бус үйлдлийн дүгнэлт олдсон эх сурвалжид тодорхойгүй — ICIJ-ийн Pandora мэдээллийн сан шалгагдаагүй (⚠️).
⚠️ БАТАЛГААЖААГҮЙ МЭДЭЭЛЭЛ
Эх сурвалж: UCL Asian Affairs — «United in Greed» (ICIJ-ийн Pandora Papers-ээс иш татсан)
Бид энэ мэдээллийг бие даан баталгаажуулж чадаагүй. Оффшор компани ашиглах нь өөрөө хууль бус биш; хууль бус үйлдлийн дүгнэлт олдсон эх сурвалжид байхгүй.
Энэ удаагийн шалгалтад компанийн бүртгэлээр баталгаажсан дотоодын бизнес олдсонгүй — Монголын компанийн бүртгэлийн шалгалт шаардлагатай (⚠️).
Хууль эрх зүй
Баривчилсан: 2018 оны 4-р сарын 10 — АТГ-аас Оюу Толгойн мөрдөн шалгалтаар; АТГ түүнийг 2018 оны 4-р сард АНУ-аас эргэж ирж асуултад хариулахыг хүссэн (тэр үед АНУ-д байсан гэж мэдээлсэн). Ял тулгасан: 2018 оны 4-р сарын 11 — Улаанбаатарын Прокурорын газраас эрх мэдэл/албан тушаалаа урвуулан ашигласан (Эрүүгийн хуулийн 22.1-р зүйл, 2-р хэсэг), зохион байгуулалттай гэмт бүлэг байгуулсан/элссэн (20.3-р зүйл, 1–2-р хэсэг) гэж 2015 оны Оюу Толгойн гэрээнд гарын үсэг зурсан үйлдэлтэй нь холбогдуулан яллав. 2018.04.12-нд шүүгч 30 хоног хорих шийдвэр гаргасан (FARA-д бүртгэгдсэн баримт бичгийн хураангуй).
⚠️ БАТАЛГААЖААГҮЙ МЭДЭЭЛЭЛ
Эх сурвалж: Reuters (2018.04); FARA-д бүртгэгдсэн баримт бичиг (2021-12-21)
Бид энэ мэдээллийг бие даан баталгаажуулж чадаагүй. Дээрх нь ял тулгасан тухай мэдэгдэл — шүүхийн эцсийн шийдвэр биш; ял шийтгэлийн бүртгэл олдсонгүй.
Өмгөөллийн байр суурь: 2020 оны 1-р сард өмгөөлөгч Роберт Амстердам (Amsterdam & Partners) ялыг «зохиомол», «бүрэн үндэслэлгүй, нотлох баримтгүй», «авлигын эсрэг үйл явцыг урвуулан ашигласан сурах бичгийн жишээ» гэж нэрлэж, «улс төрийн зорилготой үр дүнг хуурамчаар гаргахын тулд Засгийн газрын албан тушаалтнууд шүүгчид шууд хувийн байдлаар нөлөөлсөн» гэж мэдэгдсэн. Баримт бичигт түүнд 2015 оны Rio Tinto/Оюу Толгойн далд уурхайн гэрээнээс үүдсэн дөрвөн ял тулгасан гэж бичсэн — үгүйсгэл бүртгэгдэв.
⚠️ Үр дүн: суллагдсан (2025 оны мэдээллээр эрүүл мэндийн шалтгаанаар суллагдаж, АНУ руу зугтсан гэж тухайн хэвлэл мэдэгдсэн — хэвлэлийн мэдэгдэл).
⚠️ БАТАЛГААЖААГҮЙ МЭДЭЭЛЭЛ
Эх сурвалж: Hunterbrook — «эрүүл мэндийн шалтгаанаар суллагдаж, АНУ руу зугтсан» гэх хэвлэлийн мэдэгдэл
Бид энэ мэдээллийг бие даан баталгаажуулж чадаагүй. Дээрх нь зөвхөн эх сурвалжийн мэдэгдэл — баримт биш.
Эх сурвалж
- Англи Википедиа — намтар, албан тушаал, гэр бүл
- Mongolia Focus — 2014.12-ны танхим, фракц, намтар
- Reuters — Баяр, Сайханбилэгийг 2018.04-нд баривчилсан
- FARA баримт бичиг — ялын зүйл, хорих шийдвэр, Энхсайханы баривчилгаа
- Amsterdam & Partners — өмгөөллийн байр суурь, дөрвөн ял (2020.01)
- SOMO — баривчилгаа/суллалт
- GW Law — боловсролын профайл (2014)
- UCL Asian Affairs — Pandora Papers-д дурдсан тухай
- Hunterbrook — «эрүүл мэндийн шалтгаанаар суллагдаж, АНУ руу зугтсан» гэх хэвлэлийн мэдэгдэл