Албан ёсны хөрөг тодруулж байна
Хариуцлагын профайл · Төр засаг
Санжаагийн Баяр
Sanjaagiin Bayar
Монгол Улсын Ерөнхий сайд (2007–2009)
Намтар
Санжаагийн Баяр нь 2007–2009 оны Ерөнхий сайд юм. 1956 оны 12-р сарын 24-нд Улаанбаатар хотод төрсөн ⚠️ — OpenSanctions-д 1956 оны 3-р сарын 4 гэсэн өөр төрсөн огноо бий, тодруулж байна. Сангажав овогт Баярцогт (Сангийн сайд, 2008–2012) бол өөр хүн — андуурах ёсгүй. Москвагийн Улсын Их Сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр төгссөн (1978). Сэтгүүлч, редактор мэргэжилтэй.
Замнал: Ерөнхийлөгч Н.Багабандийн Тамгын газрын дарга (Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын тэргүүн, 1997–2001); ОХУ-д суух Элчин сайд (2001–2005, итгэмжлэх жуух бичгээ В.Путинд гардуулсан); МАХН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга (2005.01-ээс), намын дарга (2007.10-аас — М.Энхболдыг түлхэн унагаасан). УИХ-ын гишүүн (2008–2012). Ерөнхий сайдын дараа 2016/17–2020 онд Их Британид суух Элчин сайдаар ажилласан.
Ерөнхий сайдаар
Ерөнхий сайдаар хоёр удаа ажилласан: 2007 оны 11-р сарын 22 – 2008 оны 9-р сарын 11 (МАХН, Иргэний зориг намтай эвсэл), 2008 оны 9-р сарын 11 – 2009 оны 10-р сарын 29 (МАХН–АН-ын эвсэл). 2008 оны 6-р сарын сонгуулийн дараа дахин томилогдсон — Монголын орчин үеийн түүхэнд анхны дахин томилогдсон Ерөнхий сайд.
2009 оны 10-р сарын 26-нд эрүүл мэндийн шалтгаанаар (албан ёсны тайлбар) огцрох өргөдлөө өгсөн; парламент 10-р сарын 28-нд хүлээн авсан; 10-р сарын 28–29-нд Н.Алтанхуяг үүрэг гүйцэтгэсэн; 10-р сарын 29-нд С.Батболд залгамжилсан. 2010 оны 4-р сарын 8-нд МАХН-ын даргын албанаас огцорсон.
⚠️ Онцлох хугацаа: тэрээр Оюу Толгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээнд түүний Засгийн газрын үед 2009 оны 10-р сарын 6-нд гарын үсэг зурснаас гурван долоо хоногийн дараа огцорсон. Гэрээнд Сангийн сайд С.Баярцогт, Эрдэс баялаг, эрчим хүчний сайд Д.Зоригт, Байгаль орчны сайд Л.Гансүх нар гарын үсэг зурсан. Албан ёсны «эрүүл мэнд»-ийн тайлбарыг төслийн захиалагч үнэмшилгүй гэж үзсэн — энэ профайл албан ёсны шалтгаан болон хугацааг бүртгэсэн; далд шалтгаан дэвшүүлэхгүй (тодруулж байна).
Гэр бүл
ОХУ-ын Засгийн газрын архивлагдсан намтарт хоёр удаа гэрлэсэн гэж бичсэн; эхнэрүүдийн нэр судлагдсан эх сурвалжид тодроогүй ⚠️. Дөрвөн охинтой (нэр, нас, үүрэг тодроогүй — ⚠️). Эцэг эх, ах дүүсийн талаар мэдээлэл олдсонгүй. Баяртай холбоотой хувьчлал, лиценз, томилгооны түүхэнд хамаатан нь баримтжаагүй.
Бизнес
Судлагдсан эх сурвалжид хувийн бизнесийн эзэнт гүрэн баримтжаагүй. Түүний замнал сэтгүүл зүй/нам/дипломат алба — үүсгэн байгуулсан буюу эзэмшдэг компани тогтоогдоогүй.
⚠️ Оффшорын мэдээлэл (БАТЛАГДААГҮЙ): 2017 оны Change.org өргөдөлд Баяр болон бусадтай холбоотой оффшор данс, мөнгө угаалт гэж мэдэгдсэн. Өргөдөл нь нотолгоо биш — бүртгэл, шүүх, мөрдөн шалгах баримт олдсонгүй. Баярын гэр бүлийн компанийн бүртгэлийн шалгалт хийгдээгүй.
⚠️ БАТАЛГААЖААГҮЙ МЭДЭЭЛЭЛ
Эх сурвалж: Change.org өргөдөл (2017)
Бид энэ мэдээллийг бие даан баталгаажуулж чадаагүй. Өргөдөл нь нотолгоо биш — бүртгэл, шүүх, мөрдөн шалгах баримт олдоогүй.
Хууль эрх зүй
Баривчилгаа, 2018 оны 4–5-р сар: АТГ-аас Баярыг 2018 оны 4-р сарын 11-нд 2009 оны Оюу Толгойн хэлэлцээнд эрх мэдлээ урвуулан ашигласан гэх сэжигтнээр Ч.Сайханбилэгийн хамт баривчилсан (Reuters). 2018 оны 5-р сарын 8-нд шүүгч хорих хугацааг сунгахыг татгалзаж, сулласан (SOMO).
⚠️ «Яллагдаагүй» гэдэг нь эцсийн дүгнэлт биш. 2021 оны FARA-д бүртгэгдсэн баримт бичигт Баярт холбогдох хожмын шүүх ажиллагааны талаар дурдсан — энэ удаад бүрэн уншаагүй. Монголын шүүх/прокурорын бүртгэл шалгагдах хүртэл «ямар ч ял тулгаагүй» гэж хэлж болохгүй; гадаад дахь үл хөдлөх хөрөнгө, үндэслэлгүй хөрөнгөжилтийн талаарх шүүхийн дүгнэлт гарсан байж болзошгүй — энэ нь энэ профайлын хамгийн чухал баталгаажуулалт. ⚠️ Мөн FARA баримт бичигт тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Баярыг суллах шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн гэх мэдээлэл бий — мэдээлэл төдий, Баттулгын хариу олдсонгүй. Баярыг хоригдсон туршлагынхаа тухай ном хэвлүүлсэн гэж мэдээлсэн (нэр, эх олдсонгүй — ⚠️).
⚠️ БАТАЛГААЖААГҮЙ МЭДЭЭЛЭЛ
Эх сурвалж: 2021 оны FARA-д бүртгэгдсэн баримт бичиг
Бид энэ мэдээллийг бие даан баталгаажуулж чадаагүй. Дээрх нь зөвхөн баримт бичгийн мэдэгдэл — Баттулгын хариу олдоогүй; шүүхийн дүгнэлт биш.
Гэр бүлийн холбоо
Нээлттэй эх сурвалжид үндэслэсэн мэдээлэл. Тэмдэглэгээ: батлагдсан — нийтийн бүртгэлээр батлагдсан; мэдээлсэн — хэвлэлд мэдээлсэн, бүрэн батлагдаагүй; баталгаажаагүй — баталгаажаагүй мэдээлэл.
- Хань ижил: Orsoogiin Gereltuya батлагдсан — en.wikipedia.org
- Хань ижил: Khashbatyn Khulan батлагдсан — en.wikipedia.org
Эх сурвалж
- ОХУ-ын Ерөнхий сайдын албаны архивлагдсан намтар
- Англи Википедиа — намтар, бүрэн эрхийн хугацаа
- Reuters — хоёр экс-Ерөнхий сайдыг авлигын мөрдөн шалгалтаар баривчилсан (2018.04)
- Кремль — Элчин сайдын итгэмжлэх жуух бичгийн бүртгэл
- GoGo Mongolia — Их Британид суух Элчин сайд (2018.03)
- FARA баримт бичиг — хожмын ажиллагаа, ном, нөлөөллийн мэдээлэл
- OpenSanctions — төрсөн огнооны өөр хувилбар
- SOMO — Undermining Mongolia (2020, баталгаажсан)